راهنمای دانش آموز . دین و زندگی 3
درس چهارم پیام آیات
لَقَدْ مَنَّ اللَّهُ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ إِذْ بَعَثَ فِيهِمْ رَسُولاً مِنْ أَنْفُسِهِمْ يَتْلُوا عَلَيْهِمْ آياتِهِ وَ يُزَكِّيهِمْ وَ يُعَلِّمُهُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ وَ إِنْ كانُوا مِنْ قَبْلُ لَفِي ضَلالٍ مُبِينٍ . ( آل عمران ، 3 / 164 )
یکی از وظایفِ ( قلمرو رسالت ) رسولِ خدا (ص) ابلاغِ وحی ( تلاوت قرآن ) به مردم است . ابلاغِ وحی بدونِ دریافت امکان پذیر نیست . ( از قلمرو رسالت رسول خدا (ص) دریافت و ابلاغ وحی است . )
از دیگر وظایف رسول خدا (ص) ( قلمرو رسالت ) تزکیه و تربیت و تعلیمِ کتاب و حکمت و تعلیم و تبیین تعالیم وحی ( مرجعیّت دینی ) است .
قُلْ : أَطِيعُوا اللَّهَ وَ الرَّسُولَ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ الْكافِرِينَ . ( آل عمران ، 3 / 32 )
هر انسانی وظیفه دارد از خدا و رسولِ خدا (ص) اطاعت کند . ( پذیرشِ ولایتِ خدا ( و رسولِ خدا (ص)) و دوری از طاغوت ، از ضروریاتِ ولایتِ جامعة اسلامی است . )
اللَّهُ وَلِيُّ الَّذِينَ آمَنُوا يُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ وَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَوْلِياؤُهُمُ الطَّاغُوتُ يُخْرِجُونَهُمْ مِنَ النُّورِ إِلَى الظُّلُماتِ أُولئِكَ أَصْحابُ النَّارِ هُمْ فِيها خالِدُونَ . ( بقره ، 2 / 257 )
اگر کسی ولایتِ خدا را نپذیرد و به ولایتِ طاغوت درآید نتیجه¬اش گرفتاری در آتشِ دوزخ یعنی خروج از نور به سوی ظلمت است . ( پذیرشِ ولایتِ خدا ( و رسولِ خدا (ص)) و دوری از طاغوت ، از ضروریاتِ ولایتِ جامعة اسلامی است . )
... وَ لَنْ يَجْعَلَ اللَّهُ لِلْكافِرِينَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ سَبِيلاً . ( نساء ، 4 / 141 )
مسلمانان نباید ولایت و سرپرستی کُفّار و بیگانگان را بپذیرند . ( حفظِ استقلالِ جامعة اسلامی در برابر کفّار ، از ضروریاتِ ولایتِ جامعة اسلامی است . )
أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ يَزْعُمُونَ أَنَّهُمْ آمَنُوا بِما أُنْزِلَ إِلَيْكَ وَ ما أُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ يُرِيدُونَ أَنْ يَتَحاكَمُوا إِلَى الطَّاغُوتِ وَ قَدْ أُمِرُوا أَنْ يَكْفُرُوا بِهِ وَ يُرِيدُ الشَّيْطانُ أَنْ يُضِلَّهُمْ ضَلالاً بَعِيداً . ( نساء ، 4 / 60 )
مسلمانان نباید به طاغوت مراجعه کنند زیرا حکومتِ آنان غیر الهی است . ( پذیرشِ ولایتِ خدا ( و رسولِ خدا (ص)) و دوری ازطاغوت ، از ضروریاتِ ولایتِ جامعة اسلامی است . )
لَقَدْ أَرْسَلْنا رُسُلَنا بِالْبَيِّناتِ وَ أَنْزَلْنا مَعَهُمُ الْكِتابَ وَ الْمِيزانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ . ( حدید ، 57 / 25 )
مسلمانان وظیفه دارند جامعه ای را بر اساسِ عدل و قِسط به پا دارند . ( ضرورتِ اِجرای أحکام و قوانین اسلامی ( مانند عدالتِ اجتماعی ) از وظایفِ رسولِ خدا (ص) و از ضروریاتِ ولایتِ جامعة اسلامی است . )
درس چهارم : سوالات امتحان نهایی
1ـ ترجمه کنید : « لَقَد مَنَّ اللهُ عَلَی المؤمِنینَ اِذ بَعَثَ فیهِم رَسولاً مِن اَنفُسِهِم » ( آل عمران ، 164) [خ 88]
به يقين خداوند بر مؤمنان منّت گذاشت آنگاه كه در ميانِ آنان فرستاده¬اي از خودشان برانگيخت .
2ـ ترجمه كنيد : « ... و لَن يَجْعلَ اللّهُ لِلْكافرينَ علي المؤمنينَ سَبيلاً . » ، ( نساء ، 4 / 141 )
و هرگز خداوند قرار نميدهد ، براي كافران راهي ( راه تسلّط ) بر مؤمنان .
3ـ قلمروهای رسالت پیامبر (ص) را نام برده ، بنویسید آیه « ... یَتلو عَلَیهِم آیاتِهِ و یُزَکِّیهِم و یُعَلِّمُهُمُ الکِتابَ و الحِکمَةَ ... » به کدام یک از آنها اشاره دارد ؟ [ش85]
1ـ دريافت و ابلاغِ وحي 2ـ مرجعيّتِ علمي
3ـ ولايت و رهبري جامعه 4ـ ولايتِ معنوي
و آيه اشاره به « مرجعيّتِ علمي » دارد .
4ـ قلمروهای رسالتِ پیامبر (ص) را نام ببرید . [د 85- ش87- ش90]
1ـ دريافتِ وحي و رساندنِ آن به مردم 2ـ تعليم و تبيينِ تعاليمِ دين(مرجعيّت علمي)
3ـ ولايت و سرپرستي جامعه براي اجراي قوانينِ الهي(ولايتِ ظاهري) 4 ـ ولايتِ معنوي
5ـ از قلمروهاي رسالتِ پيامبرِ اكرم (ص) تعليم و تبيينِ تعاليمِ دين را توضيح دهيد .
پيامبرِ اكرم (ص) ، تنها رسانندة وحي نبود بلكه وظيفة تفسير و تبيينِ قرآنِ كريم را نيز بر عهده داشت تا مردم بتوانند به معارفِ بلندِ اين كتابِ آسْماني دست يابند و جزئياتِ احكام و قوانين را بفهمند و شيوة عمل كردن به آن را بياموزند از اين رو ، گفتار و رفتارِ پيامبر (ص) اوّلين و معتبرترين مرجعِ علمي براي فهمِ عميقِ آياتِ الهي است پس ايشان اوّلين و بزرگترين معلّم قرآن بوده است .
6ـ « ولایتِ ظاهری » از قلمروهای رسالتِ پیامبرِ اکرم (ص) را توضیح دهید . [خ89]
منظور از ولايتِ ظاهري ولايت بر جامعه و پياده كردنِ قوانينِ اسلام و اجراي قوانين و احكام الهي در جامعه بود . به همين جهت به محضِ اينكه مردمِ مدينه ، اسلام را پذيرفتند و ايشان به مدينه هجرت كرده ، به كمك مردم آن شهر و مهاجراني كه از مكّه آمده بودند حكومتي را كه بر مبناي قوانينِ اسلام اداره مي¬شد پي¬ريزي نمود .
7ـ درستی یا نادرستی گزاره¬های زیر را با ( ص/ غ ) مشخّص کنید .
ـ ولایت و سرپرستی جامعه برای اجرای قوانینِ الهی را ولایتِ معنوی می¬گویند . [د89] غ
ـ گفتار و رفتارِ پیامبر (ص) اوّلین و معتبرترین مرجعِ علمی برای فهمِ عمیقِ آیاتِ الهی است . [خ90] ص
8ـ کامل کنید :
ـ در اسلام ، کسانی را که فرمان و قانونشان نشأت گرفته از قرآن نیست (طاغوت) می¬نامند . [ش88]
ـ مراجعة به « طاغوت » و انجام دادنِ دستورهای وی بر مسلمانان ( حرام ) است . [خ90]
ـ برترين و بالاترين قلمرو رسالتِ پيامبرِ اكرم (ص) ( ولايتِ معنوي ) مي¬باشد .
ـ اوّلين و معتبرترين مرجعِ علمي براي فهمِ عميقِ آياتِ الهي ( گفتار ) و ( رفتار ) پيامبر است . [خ91]
9ـ طاغوت را تعریف کنید . [خ 85- خ86- د 86- ش87- د 88- ش89 - د90-خ92]
كساني كه به مردم فرمان ميدهند و قانونگذاري ميكنند ، در حالي كه خداوند آنها را تعيين نكرده و فرمان و قانونشان نشأت گرفته از قرآن ، يعني برخاسته از فرمانِ الهي نيست طاغوت ناميده ميشوند .
10ـ دو دلیل از دلایلِ نیازمندی جامعة اسلامی به ولایت و حکومتِ اسلامی را نام ببرید . [ش90]
1ـ جامعيّت دينِ اسلام 2ـ ضرورت اجراي احكام اسلامي مانندِ عدالت اجتماعي
3ـ ضرورتِ پذيرشِ ولايتِ الهي و دوري از حكومتِ طاغوت
11ـ بالاترين و برترين مقامِ پيامبرِ خدا (ص) چيست و ميزانِ دركِ افراد از اين مقام به چه چيزي بستگي دارد ؟
ولايتِ معنوي بالاترين و برترين مقامِ پيامبر(ص) است . كه ابعادِ آن بر افرادِ معمولي آشكار نيست مؤمنان به ميزاني كه چشمِ باطنشان باز شود و پردههايي از عالَمِ غيب كنار رود
درس ﭼﻬﺎرم : ﮔُﺴﺘﺮة رﺳﺎﻟﺖِ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ (ص) ( اﻧﺪﯾﺸﻪ و ﺗﺤﻘﯿﻖ ، ص57 )
1ـ آية15 ﺷﻮري را ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﮐﻨﯿﺪ و ﺑﺒﯿﻨﯿﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ آﯾﻪ ﺑﺮ ﮐﺪام ﯾﮏ از ﻗﻠﻤﺮوﻫﺎي رﺳﺎﻟﺖِ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ (ص) دﻻﻟﺖ دارد ؟
« فَلِذَلِكَ فَادْعُ وَ اسْتَقِمْ كَمَا أُمِرْتَ وَ لا تَتَّبِعْ أَهْوَاءَهُمْ . وَ قُلْ : آمَنْتُ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ مِنْ كِتَابٍ وَ أُمِرْتُ لأعْدِلَ بَيْنَكُمُ اللَّهُ رَبُّنَا وَ رَبُّكُمْ لَنَا أَعْمَالُنَا وَ لَكُمْ أَعْمَالُكُمْ لا حُجَّةَ بَيْنَنَا وَ بَيْنَكُمُ اللَّهُ يَجْمَعُ بَيْنَنَا وَ إِلَيْهِ الْمَصِيرُ . » ، ( شوري ، 42 / ١٥ )
ﺗﻮ ﻧﯿﺰ آﻧﻬﺎ را ﺑﻪ ﺳﻮى آن ( آﺋﯿﻦ واﺣﺪ اﻟﻬﻰ ) دﻋﻮت ﮐﻦ ، و آنﭼُﻨﺎن ﮐﻪ ﻣأﻣﻮر ﺷﺪه¬اى اﺳﺘﻘﺎﻣﺖ ﻧﻤﺎ ، و از ﻫﻮا و ﻫَﻮَﺳﻬﺎى آﻧﺎن ﭘﯿﺮوى ﻣﮑﻦ ، و ﺑﮕﻮ : ﺑﻪ ﻫﺮﮐﺘﺎﺑﻰ ﮐﻪ از ﺳﻮى ﺧﺪا ﻧﺎزل ﺷﺪه اﯾﻤﺎن آورده-ام، و ﻣأﻣﻮرم در ﻣﯿﺎنِ ﺷﻤﺎ ﻋﺪاﻟﺖ ﺑﺮﭘﺎ ﮐﻨﻢ ، ﺧﺪاوﻧﺪ ﭘﺮوردﮔﺎرِ ﻣﺎ و ﺷﻤﺎﺳﺖ ، نتيجة اﻋﻤﺎلِ ﻣﺎ از آنِ ﻣﺎ و نتيجة اﻋﻤﺎلِ ﺷﻤﺎ از آن ﺷﻤﺎست ، ﺧﺼﻮﻣﺖِ ﺷﺨﺼﻰ در ﻣﯿﺎنِ ﻣﺎ ﻧﯿﺴﺖ ، و ﺧﺪاوﻧﺪ ﻣﺎ و ﺷﻤﺎ را در يكجا ﺟﻤﻊ ﻣﻰﮐﻨﺪ ، و ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﻫﻤﻪ ﺑﻪ ﺳﻮى اوﺳﺖ .
در اﯾﻦ آﯾﻪ ؛ 1ـ ﺳﺨﻦ از دﻋﻮت ﺑﻪ دﯾﻦِ اﻟﻬﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﻤﺎن ﻗﻠﻤﺮوِ درﯾﺎﻓﺖ و اﺑﻼغِ وﺣﯽ اﺳﺖ .
2ـ ﺳﺨﻦ از ﺑﺮﭘﺎﯾﯽ ﻋﺪل اﺳﺖ ﮐﻪ ﻻزمة ﺑﺮﭘﺎﯾﯽ آن ﺑﻪ ﻋﻨﻮانِ ﯾﮑﯽ از ﻗﻮاﻧﯿﻦِ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ اﺳﻼم ، ﻗﻠﻤﺮو وﻻﯾﺖِ ﻇﺎﻫﺮي و ﺗﺸﮑﯿﻞِ ﺣﮑﻮﻣﺖِ اﺳﻼﻣﯽ اﺳﺖ .
2ـ ﻧﻤﻮﻧﻪﻫﺎﯾﯽ از اﺣﮑﺎمِ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ اﺳﻼم را ﮐﻪ اﺟﺮاي آنﻫﺎ ﻧﯿﺎزﻣﻨﺪِ ﺗﺸﮑﯿﻞ ﺣﮑﻮﻣﺖِ اﺳﻼﻣﯽ اﺳﺖ ﺑﯿﺎن ﮐﻨﯿﺪ .
1ـ اﺣﮑﺎم ﻗﻀﺎﯾﯽ و ﺣﻘﻮﻗﯽ 2ـ ﺑﺮﻗﺮاري ﻧﻈﻢ و اﻣﻨﯿّﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ
3ـ اﻣﺮِ ﺑﻪ ﻣﻌﺮوف و ﻧﻬﯽ از ﻣﻨﮑﺮ 4ـ ﺟﻬﺎد ﺑﺎ دﺷﻤﻨﺎنِ دﯾﻦ
5ـ ﻣﺒﺎرزه ﺑﺎ ﻣﺮاﮐﺰِ ﻓﺴﺎد 6ـ اﺣﮑﺎمِ اﻗﺘﺼﺎدي و ﺑﺎﻧﮑﺪاري و ...
3ـ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺑﻪ ﻋﻨﻮانِ ﻣﺮﺟﻊِ دﯾﻨﯽ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎن ﭼﻪ ﮐﺎرﻫﺎﯾﯽ را اﻧﺠﺎم ﻣﯽداد ؟
ﯾﮑﯽ از وﻇﺎﯾﻒِ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮِ اﮐﺮم (ص) ﺗﻌﻠﯿﻢ و ﺗﺒﯿﯿﻦِ ﻗﺮآنِ ﮐﺮﯾﻢ و ﺷﺮح و ﺗﻮﺿﯿﺢِ ﺟﺰﺋﯿّﺎتِ اﺣﮑﺎم و ﻗﻮاﻧﯿﻦِ اﺳﻼﻣﯽ ﮐﻪ ﺑﻌﻀﺎً ﮐﻠّﯿّﺎت آن در ﻗﺮآن ﺑﯿﺎن ﺷﺪه ﺑﻮد ، ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ . ﮐﻪ ﮔﺎﻫﯽ اﯾﻦ ﺷﺮح و ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺑﻪ ﺻﻮرتِ ﺷﻔﺎﻫﯽ ( ﮔﻔﺘﺎر ) و ﮔﺎﻫﯽ ﺑﻪ ﺻﻮرتِ ﻋﻤﻠﯽ ( رﻓﺘﺎر ) ﺑﻮد و ﺷﯿﻮة درﺳﺖِ اﻧﺠﺎم دادنِ دﺳﺘﻮرهاي ﻗﺮآن را ﺑﻪ ﻣﺮدمِ ﺗﻌﻠﯿﻢ ﻣﯽدادﻧﺪ و ﮔﺎﻫﯽ ﻫﻢ ﺑﺎ ﺳﮑﻮت در ﺑﺮاﺑﺮِ اَﻋﻤﺎل و ﮔﻔﺘﺎرِ دﯾﮕﺮان ﺑﺮ آن ﺻﺤّﻪ ﻣﯽﮔﺬاﺷﺘﻨﺪ مرتبهاي از اين ولايت را درك ميكنند .
درس پنجم
پیام آیات
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ فَإِنْ تَنازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَ الرَّسُولِ إِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ ذلِكَ خَيْرٌ وَ أَحْسَنُ تَأْوِيلاً . ( نساء ، 4 / 59 )
مسلمانان باید در برنامه¬های زندگی خود از خدا و رسولِ خدا(ص) و اولوالامر(امامان) اطاعت کنند .
از آنجا که این سه اطاعت در کنار هم قرار گرفته¬اند ، سرپیچی از هر کدام حرام است
إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَ يُؤْتُونَ الزَّكاةَ وَ هُمْ راكِعُونَ . ( مائده ، 5 / 55 )
تنها ولیّ انسانها خداست و این ولایت را نیز رسول خدا (ص) از جانبِ خدا بر مؤمنین دارد و حضرت علی (ع) نیز دارای چُنین ولایتی است .
يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ وَ إِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ وَ اللَّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ إِنَّ اللَّهَ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الْكافِرِينَ . ( مائده ، 5 / 67 )
خداوند ( در حادثة غدیر ) به رسولِ خدا (ص) فرمان می¬دهد که مأموریتِ تداومِ رسالت را به انجام برساند و حضرتِ علی (ع) را به عنوانِ جانشین خود معرّفی کند .
منئنئهعتن
اهمّیّتِ این فرمان به اندازة اهمّیّت رسالت است که اگر به انجام نرسد اصلِ رسالت مخدوش می¬گردد.
ابلاغِ این پیام ( معرّفی علی (ع) به عنوانِ جانشنیی برای رسول خدا (ص) احتمالِ خطر در پی داشت به همین منظور خدا به او وعده حفظ از گزند کفّار می¬دهد .
... إِنَّما يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً . ( احزاب ، 33 / 33 )
حضرت علی (ع) ، حضرت فاطمه (س) و امام حسن و امام حسین (ع) بر اساسِ این آیه مانند رسول خدا (ص) معصوم هستند و از هرگونه پلیدی (رجس) مصون هستند .
اهلِ بیت به معنای خاصّ که از هرگونه پلیدی به دورند حضرت علی (ع) ، حضرت فاطمه (س) و امام حسن و امام حسین (ع) در زمانِ نزول آیه هستند و بعداً شامل حال همة امامان (ع) می¬شود .
بر اساسِ این آیه اهل بیت مانند قرآن و پیامبر (ص) معصوم هستند ، پس سخن و عمل آنان معیارِ حقّ است و اگر در بارة أحکام قرآن نظری بدهند ، سخنِ آنان حُجّت است
درس پنجم : سوالات امتحانی
1ـ ترجمه و پیامِ آیه : « يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ وَإِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ ... » ( مائده ، 67 ) [خ85-د87- ش89- د90]
اي پيامبر آنچه از پروردگارت بر تو نازل شده ابلاغ كن و اگر انجام ندهي پس رسالتِ او را به انجام نرساندهاي .
پیامِ آیه : تعيينِ حضرتِ علي(ع) به عنوانِ جانشينِ خود ( اشاره به محتواي حديثِ غدير )
2ـ ترجمه و پیامِ آیه : « يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الأمْرِ مِنْكُمْ ... » ( نساء ، 59) [د85]
اي كساني كه ايمان آوردهايد ، خدا را اطاعت كنيد و اطاعت كنيد پيامبر را و صاحبان امر كه از شمايند .
پیامِ آیه : هر مسلماني ، در هر عصر و زماني كه زندگي ميكند ، بايد در كارهاي خود فرمانبردارِ خداوند ، پيامبر اكرم (ص) و وليّ امر باشد .
3ـ یک پیام آیه : « اِنَّما یُریدُ اللهُ لِیُذهِبَ عَنکُمُ الرِّجسَ اَهلَ البَیتِ و یُطَهِرَکُم تَطهیراً » ( احزاب 34 ) را بنویسید.[خ86- ش87- د88]
اين واقعه عصمتِ حضرتِ علي (ع) ، حضرتِ فاطمه و امام حسن و امام حسين عليهم السّلام را اعلام مي¬كند يا ...
4ـ حدیثِ « مَن کُنتُ مَولاهُ فَهذا عَلیٌ مَولاهُ » دربارة چه واقعه¬ای است ؟ [ش86]
دربارة واقعة بزرگ غدير و ولايتِ حضرت علي (ع)
5ـ حديثِ « مَنْ كُنْتُ مَولاهُ ... » را تكميل كرده و بنويسيد دربارة چه واقعهاي است؟
فَهذا عَليٌّ مَوْلاهُ ـ دربارة واقعة بزرگِ غدير و ولايتِ حضرتِ علي (ع)
هركس كه من وليّ و سرپرستِ اويم ، علي نيز وليّ و سرپرستِ اوست .
6ـ دو مورد از نکاتی را که پیامبرِ اکرم (ص) در ارتباط با قرآن و اهل بیت (ع) در حدیثِ « ثقلین » بیان فرمودند ، بنویسید. [ش85]
1ـ قرآن و اهلِ بيت دو چيزِ گرانبهاست كه پيامبر(ص) در ميانِ امّت به جا گذاردند .
2ـ قرآن و اهل بيت همواره با هماند و از هم جدا نميشوند .
3ـ چون قرآن هميشگي است وجودِ معصوم نيز در كنارِ آن هميشگي خواهد بود .
4ـ هر كسي به آن دو تمسّك جويد هرگز گمراه نميشود . ( دو مورد كافي است . )
7ـ بر اساسِ حدیثِ ثقلین دو چیز گرانبها که پیامبر (ص) پس از رحلتِ خود برای مردم به جا گذاشتند چه بود و دربارة آنها چه سفارش فرمود ؟ [د86] كتابِ خدا و عترت
و سفارش فرمود : تا وقتي كه به اين دو تمسّك جوييد هرگزگمراه نمي¬شويد و اين دو هرگز از هم جدا نمي-شوند .
8ـ پیامِ حدیث : « مَن ماتَ وَ لَم یَعرِف اِمامَ زَمانِهِ ماتَ میتَةً جاهِلیَّةً » را بنویسید . [خ 87- ش88]
هركس بميرد و امامِ زمانِ خود را نشناخته باشد به مرگِ جاهلي مُرده است .
9ـ نامِ آیۀ : « إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَ يُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَ هُمْ رَاكِعُونَ . » را بنویسید . (مائده ، 55 ) ( بیانِ مصداق آیه ) [خ 88- د89 ]
آية ولايت ـ و مصداقِ آيه علي (ع) مي¬باشد .
10ـ چرا نیاز به امام پس از پیامبر نه تنها از بین نمی¬رود ، بلکه بیشتر هم می¬شود ؟ [خ90 ]
زيرا با گذشتِ زمان و گسترشِ سرزمينِ اسلامي فرقه¬ها و انديشه¬هاي مختلف مسائل جديد و طرزِ فكرهاي گوناگون به وجود مي¬آيد ، همچُنين روابطِ اجتماعي به مرحلة پيچيده¬تري وارد مي¬شود و به احكامِ جديدي نياز پيدا مي¬كند كه بدونِ وجودِ يك مفسّرِ معتبرِ وحي پاسخگويي صحيح به اين نيازها ممكن نيست .
11ـ آية زير را تكميل نموده و يك پيام از آن استخراج كنيد . [خ92 ]
ـ « إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ ... وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا . » ، ( احزاب ، 33 / ٣٣ )
« ... لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ ... » اين واقعه ، عصمتِ حضرتِ علي ، حضرتِ فاطمه و امام حسن و امام حسين عليهمالسّلام را اعلام ميكند . ( يا هر پيام مرتبطِ ديگر )
12ـ درستی یا نادرستی گزارة زیر را با ( ص/ غ ) مشخص کنید . [د90]
ـ تعیینِ جانشینِ رسول خدا با هدایت و راهنمایی خدا بوده و خدا ائمّة اطهار (ع) را به این مقام برگزیده است. صست و باید به آن عمل کرد . درس ﭘﻨﺠﻢ : ﺗﺪاومِ رﺳﺎﻟﺖ ( ﺗﻔﮑّﺮ در ﺣﺪﯾﺚ ، ص61 ) ، ( ﺗﻔﮑّﺮ ، ص 63 ) ، ( اﻧﺪﯾﺸﻪ و ﺗﺤﻘﯿﻖ ، ص 72 )
ﺑﺎ ﺗﻮﺟّﻪ ﺑﻪ ﺗﻮﺿﯿﺤﺎتِ ﻗﺒﻞ ، در اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﯿﻨﺪﯾﺸﯿﺪ و ﺑﺒﯿﻨﯿﺪ ﭼﺮا ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ :
« ﻣَﻦْ ﻣﺎتَ وَ ﻟَﻢْ ﯾَﻌْﺮِفْ اِﻣﺎمَ زَﻣﺎﻧِﻪِ ﻣﺎتَ ميتةً جاهِلِيَّةً » ، « ﻫﺮ ﮐﺲ ﺑﻤﯿﺮد و اﻣﺎمِ زﻣﺎنِ ﺧﻮد را ﻧﺸﻨﺎﺧﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻪ ﻣﺮگِ ﺟﺎﻫﻠﯽ ﻣُﺮده اﺳﺖ . » ؟
پاسخ : زﯾﺮا ﺗﺪاومِ ﻗﻠﻤﺮوﻫﺎي ﺳﻪﮔﺎنة رﺳﺎﻟﺖ ﯾﻌﻨﯽ ؛ ﻣﺮﺟﻌﯿّﺖِ ﻋﻠﻤﯽ ، وﻻﯾﺖ و رﻫﺒﺮي ﺟﺎﻣﻌﻪ ، وﻻﯾﺖِ ﻣﻌﻨﻮي در ﺷﮑﻞِ اﻣﺎﻣﺖ اﻧﺠﺎم ﻣﯽﺷﻮد .
و اﮔﺮ ﮐﺴﯽ اﻣﺎمِ زﻣﺎنِ ﺧﻮد را ﻧﺸﻨﺎﺧﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻗﻄﻌﺎً از او ﭘﯿﺮوي ﻫﻢ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﮐﺮد و اﮔﺮ ﮐﺴﯽ اﻣﺎمِ زﻣﺎﻧﺶ را ﻧﺸﻨﺎﺳﺪ و از او ﭘﯿﺮوي ﻧﻨﻤﺎﯾﺪ ﻋﻤﻼً از رﺳﺎﻟﺖِ رﺳﻮلِ اﮐﺮم (ص) ﺑﯽﺑﻬﺮه ﻣﯽﻣﺎﻧﺪ ﻫﻤﺎن ﭼﯿﺰي ﮐﻪ ﻣﺮدم ﻋﺼﺮِ ﺟﺎﻫﻠﯿّﺖ ﺑﺎ آن ﻣﻮاﺟﻪ ﺑﻮدﻧﺪ .
.
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
اندیشه و تحقیق
ﭼﺮا ﭘﯿﺎﻣﺒﺮِ اﮐﺮم (ص) در ﺷﺮاﯾﻄﯽ ﮐﻪ ﺣﺘّﯽ ﺧﻮﯾﺸﺎﻧﺶ ﻧﯿﺰ دﻋﻮتِ او را ﻧﭙﺬﯾﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮدﻧﺪ ﺟﺎﻧﺸﯿﻦِ ﺧﻮد را ﻣﻌﯿّﻦ ﮐﺮد ؟ اﻧﺠﺎم دادنِ اﯾﻦ ﮐﺎر در اﺑﺘﺪاي دﻋﻮﺗﺶ ﺑﻪ ﭼﻪ ﻣﻌﻨﺎﺳﺖ ؟
1ـ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ را ﻣﯽرﺳﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﺟﺎﻧﺸﯿﻨﯽ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ (ص) از ﭼُﻨﺎن اﻫﻤّﯿّﺖ ﺑﺎﻻﯾﯽ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ ﮐﻪ از ﻫﻤﺎن اوّﻟﯿﻦ دﻋﻮتِ آﺷﮑﺎر ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺮاي ﻣﺮدم ﻣﺸﺨّﺺ ﺷﻮد .
2ـ راهِ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮِ اﺳﻼم ﺑﻪ ﻋﻨﻮانِ ﺧﺎﺗﻢِ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮان ﺑﻌﺪ از اﯾﺸﺎن ﻧﯿﺰ اداﻣﻪ دارد و ﻗﻠﻤﺮوﻫﺎي رﺳﺎﻟﺖ ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ زﻣﺎنِ ﺣﯿﺎتِ اﯾﺸﺎن ﻧﻤﯽﺷﻮد .
3ـ ﺟﺎﻧﺸﯿﻨﯽ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺷﺮاﯾﻄﯽ دارد ﮐﻪ ﻧﻤﯽﺗﻮان آن را ﺑﻪ اﻧﺘﺨﺎبِ ﻣﺮدم واﮔﺬار ﮐﺮد ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﺟﻬﺖ ﺑﺎﯾﺪ از ﻫﻤﺎن اﺑﺘﺪا ﺑﻪ ﻣﺮدم ﻣﻌﺮّﻓﯽ ﺷﻮد ﺗﺎ او را ﺑﺸﻨﺎﺳﻨﺪ .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
درﺑﺎرة واقعة ﻏﺪﯾﺮ ﺑﯿﻨﺪﯾﺸﯿﺪ و ﺑﻪ ﺳؤالﻫﺎي زﯾﺮ ﭘﺎﺳﺦ دﻫﯿﺪ :
اﻟﻒ) ﭼﺮا ﻣﺮاﺳﻢِ ﻏﺪﯾﺮ همزﻣﺎن ﺑﺎ ﺑﺰرﮔﺘﺮﯾﻦ اﺟﺘﻤﺎعِ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎن ﺑﺮﮔﺰار ﺷﺪ ؟
به خاﻃﺮ اﯾﻨﮑﻪ مسئلة ﺧﻼﻓﺖ و ﺟﺎﻧﺸﯿﻨﯽ ﺣﻀﺮتِ ﻋﻠﯽ (ع) ﺑﻪ وسيلة ﺣُﺠّﺎج ﮐﻪ ﺑﯿﺶ از ﺻﺪﻫﺰار ﻧﻔﺮ ﺑﻮدﻧﺪ ﺑﻪ ﺳﺮاﺳﺮِ ﺳﺮزﻣﯿﻨﻬﺎي اﺳﻼﻣﯽ رﺳﺎﻧﺪه ﺷﻮد ﺗﺎ ﺣُﺠّﺖ ﺑﺮ ﻣﺮدم در ﻣﻮردِ ﻧﺼﺐِ اﻣﺎم و ﺟﺎﻧﺸﯿﻨﯽ رﺳﻮلِ ﺧﺪا ﺗﻤﺎم ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ و ﺑﻌﺪاً ادّﻋﺎ ﻧﮑﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﭘﯿﺎﻣﺒـﺮ (ص) ﺟﺎﻧﺸﯿﻨﯽ ﺑﺮاي ﺧﻮد ﻧﺼﺐ ﻧﮑﺮده اﺳﺖ . [ چون همة مردم از موضوع باخبر شوند و كسي اين موضوع را انكار نكند . ]
ب) ﭼﺮا ﺧﺪاوﻧﺪ اﻧﺠﺎم ﻧﺪادنِ اﯾﻦ ﻣأﻣﻮرﯾﺖ را ﻣﺴﺎوي ﺑﺎ ﻋﺪمِ اﻧﺠﺎم دادنِ رﺳﺎﻟﺖ اﻋﻼم ﮐﺮد ؟
زﯾﺮا ﮐﺎﻣﻞ ﺑﻮدنِ دﯾﻦِ ﺟﻬﺎﻧﯽ و ﺟﺎوداﻧﯽ اﺳﻼﻣﯽ و ادامة راهِ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﻣﻨﻮط ﺑﻪ اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ از اﯾﺸﺎن ﺟﺎﻧﺸﯿﻨﺎن ﺷﺎﯾﺴﺘﻪ¬اي ﺑﺮاي او ﺗﻌﯿﯿﻦ ﮔﺮدﻧﺪ و اﮔﺮ اﯾﻦ مسئله اﺗّﻔﺎق ﻧﻤﯽ¬اﻓﺘﺎد اﺻﻞِ دﯾﻦ ﻣﻮردِ ﺗﻬﺪﯾﺪ ﻗﺮار ﻣﯽﮔﺮﻓﺖ . ﻋﻼوه ﺑﺮ آن ﺧﺘﻢِ ﻧُﺒُﻮّت ﺑﺪونِ ﻧﺼﺐِ اﻣﺎمِ ﻣﻌﺼﻮم ﺧﻼفِ ﺣﮑﻤﺖ و ﻟﻄﻒِ اﻟﻬﯽ اﺳﺖ . [ اگر جانشين تعيين نمي¬شد ، رسالت به نتيجه نمي¬رسيد . ]
ج) ﺗﺒﺮﯾﮏ و ﺗﻬﻨﯿﺖِ ﻣﺮدم ﺑﻪ ﺣﻀﺮتِ ﻋﻠﯽ ﭘﺲ از ﭘﺎﯾﺎنِ ﻣﺮاﺳﻢ ﻧﺸﺎنة ﭼﯿﺴﺖ ؟
اﯾﻦ ﺗﺒﺮﯾﮏ ﻧﺸﺎنة ﻣﻌﺮّﻓﯽ اﻣﺎم ﻋﻠﯽ (ع) ﺑﻪ ﻋﻨﻮانِ ﺣﺎﮐﻢ و ﺟﺎﻧﺸﯿﻦِ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ (ص) اﺳﺖ . و در واﻗﻊ اﯾﻦ ﺗﺒﺮﯾﮏ و دﺳﺖدادن ﺑﻪ ﻣﻨﺰلة ﺑﯿﻌﺖ و ﻗﺒﻮلِ وﻻﯾﺖ از ﺟﺎﻧﺐِ ﻣﺮدم اﺳﺖ . و اﮔﺮ مسئلة اﻋﻼمِ دوﺳﺘﯽ ﺑﻮد ، ﭼُﻨﯿﻦ اﻣﺮي ﻣﻌﻨﯽ ﻧﺪاﺷﺖ .
د) چرا كلمة « مولي » در حديث غدير به معناي سرپرست است ، نه دوست ؟
ـ اگر « مولي » در اينجا به معني دوست بود مساوي انجام نگرفتنِ رسالت قرار نمي¬گرفت . وانگهي دوستي مسلمانان با يكديگر از بديهي¬ترين مسائلِ اسلامي است كه از آغازِ اسلام وجود داشته است .
ـ در چُنان موقعيّتي اعلام دوستي معنا ندارد . بلكه بايد مطلبي كه موردِ نيازِ مردم و مربوط به آنهاست بيان شود .
الا بذکر الله تطمئن القلوب انشاءالله با همت همگانی شاهد زندگی قرآنی در جامعه باشیم .